Dhimbja e gjurit: trajtimi me fizioterapi
Ju dhemb gjuri kur ngjiteni nëpër shkallë, kur gjunjëzoheni apo pas stërvitjes? Blend Bytyqi zbulon shkakun e dhimbjes dhe ndërton me ju një plan fizioterapie që ju kthen hap pas hapi në aktivitetet tuaja.
Diagnozë funksionale e gjurit
Testojmë meniskun, ligamentet, tendinin e patelës dhe mënyrën si e mban gjuri peshën e trupit gjatë lëvizjeve të përditshme.
Forcë që e mbron nyjën
Muskujt e kofshës, të vitheve dhe të pulpës marrin përsipër një pjesë të peshës që tani bie drejtpërdrejt mbi gjurin e lodhur.
Shkallë, gjunjëzim dhe sport
Progresin e matim me detyrat që ju interesojnë: ngritja nga karrigia, ngjitja e shkallëve deri në banesë, vrapimi i lehtë apo kthimi në fushë.
Çfarë ndodh brenda gjurit kur dhemb?
Gjuri është nyja ku takohen kocka e kofshës (femuri), kocka e kërcirit (tibia) dhe kapaku i gjurit (patela). Mes tyre gjenden dy meniskë që e shpërndajnë peshën, kërci i lëmuar që mbulon sipërfaqet kockore, katër ligamente kryesore që e stabilizojnë nyjën dhe aparati ekstensor, pra tendini i kuadricepsit dhe tendini i patelës. Dhimbja e gjurit mund të nisë nga secila prej këtyre pjesëve, shpeshherë nga dy a tri njëkohësisht.
Për artrozën e gjurit, udhëzimi NICE NG226 e vendos ushtrimin terapeutik të përshtatur dhe informimin e pacientit në themel të kujdesit, dhe sqaron se te personat mbi 45 vjeç me pamje tipike diagnoza vendoset klinikisht, pa imazheri rutinë. Edhe udhëzimet e OARSI (2019) i rendisin edukimin dhe ushtrimet e strukturuara si trajtim kryesor jo-kirurgjik.
Në Active Physiotherapy, fizioterapia për dhimbje gjuri në Prishtinë fillon me një pyetje praktike: cila lëvizje e shkakton dhimbjen dhe sa aktivitet e duron gjuri juaj sot pa u ënjtur të nesërmen?
Kur ka kuptim fizioterapia për dhimbje gjuri në Prishtinë?
Vendi ku e ndjeni dhimbjen dhe momenti kur ajo shfaqet tregojnë shumë për burimin. Shënoni cilat prej këtyre përshkrimeve ju përkasin:
Dhimbje rreth ose prapa kapakut kur zbritni shkallët, uleni në gjunjë apo qëndroni gjatë ulur me këmbë të përkulura
Ngurtësi në mëngjes ose pas pushimit, e cila lirohet pas disa minutash lëvizjeje
Ënjtje që shfaqet pas aktivitetit dhe e bën nyjën të ndihet "e plotë" ose e tendosur
Kapje, kërcitje me dhimbje ose bllokim i shkurtër kur rrotulloheni me këmbën të mbështetur fort në tokë
Ndjesia se gjuri "ju lëshon" gjatë kthesave, zbritjeve ose ndryshimeve të shpejta të drejtimit
Dhimbje e lokalizuar menjëherë nën kapak, te tendini, që rritet me kërcime dhe ulje të thella (squat)
Nuk arrini ta drejtoni plotësisht këmbën ose ta përkulni gjurin deri në fund
Dhimbje në anën e brendshme a të jashtme të nyjës, sidomos pas një rrotullimi ose goditjeje
Kofshë e dobësuar dukshëm pas një dëmtimi, imobilizimi me ortezë ose operacioni
Simptoma që zgjasin me muaj dhe po kthehen në dhimbje kronike që ju largon nga aktivitetet e preferuara
Shkoni te mjeku ose në urgjencë nëse pas një rënieje a goditjeje nuk mund të mbështeteni në këmbë, nëse gjuri ka mbetur i bllokuar dhe nuk drejtohet, nëse shihet deformim i qartë, ose nëse nyja është e nxehtë, e skuqur dhe e fryrë bashkë me ethe. Kërkoni kontroll pa vonesë edhe kur pulpa fryhet dhe dhemb, ose kur ënjtje e madhe shfaqet brenda pak orësh pas dëmtimit. Këto gjendje vlerësohen fillimisht nga mjeku.
Nga vjen dhimbja e gjurit?
Mosha, sporti dhe mënyra si filloi problemi na ndihmojnë ta gjejmë shpejt shkakun. Trajtimi i dhimbjes së gjurit për një vrapues 25-vjeçar dallon shumë nga ai për dikë mbi 60 vjeç me ngurtësi mëngjesi.
Artroza e gjurit (gonartroza)
Kërci që mbulon kockat hollohet ngadalë dhe nyja reagon me ngurtësi, dhimbje kur e ngarkoni e herë pas here ënjtje. Haset më shpesh pas moshës 45 vjeç. Pamja në rëntgen nuk parashikon saktë sa do t'ju dhembë apo sa mund të përmirësohet funksioni.
Dëmtimi i meniskut
Te të rinjtë zakonisht ndodh nga një rrotullim i fortë me shputë të ngulur; pas të dyzetave shpesh zhvillohet gradualisht, bashkë me konsumimin e nyjës. Udhëzimi klinik i JOSPT për lezionet e meniskut dhe të kërcit mbështet rehabilitimin aktiv me ushtrime.
Ligamenti i kryqëzuar (LCA)
Këputet zakonisht gjatë uljes nga kërcimi, ndalimit të befasishëm ose ndërrimit të drejtimit në futboll e basketboll. Shumë sportistë përshkruajnë një "krismë" dhe ënjtje të shpejtë. Rehabilitimi i strukturuar është thelbësor, me ose pa rikonstruksion kirurgjik.
Kapaku dhe tendini i patelës
Sindroma patelofemorale jep dhimbje në pjesën e përparme të gjurit gjatë shkallëve, gjunjëzimit dhe uljes së zgjatur. Tendiniti i patelës shfaqet si dhimbje e saktë nën kapak te ata që kërcejnë shumë. Të dyja lidhen kryesisht me ngarkesën, jo me dëmtim të nyjës.
Si ju ndihmojmë në Active Physiotherapy?
Ekzaminimi klinik i gjurit
- Pyetje për mënyrën si ndodhi dëmtimi, ënjtjen dhe aktivitetet provokuese
- Teste specifike për meniskun, ligamentet dhe lëvizjen e kapakut
- Matje e amplitudës, forcës së kuadricepsit dhe kontrollit mbi një këmbë
- Kontroll i ijës e i mesit dhe referim te mjeku kur nevojitet imazheri
Qetësimi i dhimbjes dhe i ënjtjes
- Rregullim i përkohshëm i aktiviteteve që e mbingarkojnë nyjën
- Ushtrime izometrike që e mbajnë muskulin aktiv pa e acaruar dhimbjen
- Terapi manuale për ngurtësinë dhe humbjen e shtrirjes
- Këshilla konkrete për shkallët, gjumin dhe punën në javët e para
Forcë, kontroll dhe kthim në aktivitet
- Forcim progresiv i kuadricepsit, gluteusit dhe pulpës
- Ushtrime ekuilibri dhe stabiliteti mbi një këmbë
- Rifillim i shkallëzuar i vrapimit, kërcimeve ose sportit sipas testeve
- Rehabilitim pas operacionit të gjurit në përputhje me protokollin e kirurgut
Metodat që përdorim për gjurin:
Ushtrime për gjurin
- Program forcimi i ndërtuar mbi diagnozën dhe nivelin tuaj fizik
- Peshë trupore, llastik dhe pajisje, me dozë që rritet çdo javë
- Ushtrime për ijën dhe gjurin bashkë, siç rekomandon udhëzimi klinik i JOSPT për dhimbjen patelofemorale
- Seri e shkurtër për shtëpi, pa nevojë për aparatura speciale
Terapi manuale dhe lëvizshmëri
- Mobilizim i nyjës kur gjuri nuk drejtohet ose nuk përkulet plotësisht
- Trajtim i indeve të buta të kofshës dhe të pulpës
- Mobilizim i patelës pas operacionit ose pas javësh me ortezë
- Shërben si plotësim i ushtrimeve, për ta lehtësuar lëvizjen aktive
Edukim dhe dozim i ngarkesës
- Shpjegim i qartë i diagnozës dhe i asaj që pritet gjatë rikuperimit
- Si t'i dozoni shkallët, gjunjëzimin dhe stërvitjen pa e acaruar gjurin
- Këshilla për peshën trupore dhe këpucët, kur janë relevante
- Rregull i thjeshtë se sa dhimbje gjatë ushtrimit është e pranueshme
Pse pacientët me dhimbje të gjurit na zgjedhin?
Shohim edhe ijën dhe shputën
Një fizioterapi për gjurin që shikon vetëm gjurin rrallë mjafton. Nyja ndodhet mes ijës dhe kyçit të këmbës: nëse kofsha rrotullohet nga brenda kur përkuleni mbi një këmbë, ose harku i shputës shembet, gjuri e paguan çmimin. Prandaj i testojmë të tre nivelet.
Progres që e shihni me numra
Regjistrojmë teste të thjeshta, si ngritjet nga karrigia, përkuljet mbi një këmbë apo forcën e kuadricepsit, që ndryshimin ta vini re në rezultate, jo vetëm në ndjesi.
Nga salla e terapisë te fusha
Për sportistët përcaktojmë kritere objektive para rikthimit në lojë. Për të tjerët, synimet janë shkallët e banesës, gjunjëzimi në kopsht apo gjatë lutjes dhe loja me fëmijët.
Koordinim me ortopedin
Kur dyshojmë për dëmtim që kërkon rezonancë ose mendim kirurgjik, jua themi drejtpërdrejt. Pas operacionit ndjekim udhëzimet e kirurgut tuaj. Për fizioterapi për dhimbje gjuri në Prishtinë, rezervoni termin këtu ose telefononi në +383 48 570 220.
Ju e njihni gjurin tuaj
Në fund të programit dini cilat ushtrime t'i mbani për gjithë jetën dhe si ta pakësoni ngarkesën përkohësisht kur nyja ju paralajmëron me ënjtje ose ngurtësi.
Pyetje të Shpeshta
Shërbime të Ngjashme
Dhimbja kronike
Gjuri ju dhemb prej muajsh, edhe pse rëntgeni apo rezonanca nuk tregojnë diçka serioze? Program afatgjatë për aktivitet, gjumë dhe besim në lëvizje.
Mëso më shumë
Nervi shiatik
Dhimbja që zbret pas kofshës deri poshtë gjurit mund të jetë nervore, jo nga vetë nyja. Mësoni si dallohet dhe trajtohet.
Mëso më shumë
Dhimbja e shpinës
Ngurtësi apo dhimbje në mes që ndikon në mënyrën si lëvizni dhe ngarkoni këmbët? Vlerësim dhe ushtrime për shpinën e poshtme.
Mëso më shumë