Lëndimet sportive: trajtimi me fizioterapi
Ju është përdredhur këmba në ndeshje, keni ndier një tërheqje të fortë në kofshë gjatë sprintit apo dhimbja rikthehet pas çdo stërvitjeje? Blend Bytyqi e vlerëson lëndimin dhe ju përgatit hap pas hapi për t'u kthyer në sport.
Vlerësim i lëndimit që në fillim
Përcaktojmë cila pjesë është lënduar, sa i rëndë është lëndimi dhe nëse duhet ta shohë edhe mjeku para se të fillojmë trajtimin.
Plan sipas sportit tuaj
Futbolli, basketbolli, vrapimi apo palestra kanë kërkesa të ndryshme për trupin. Ushtrimet i zgjedhim sipas lëvizjeve që do t'ju duhen në fushë.
Kthim në fushë kur trupi është gati
Para ndeshjes së parë nuk numërojmë vetëm javët: kontrollojmë forcën, shpejtësinë dhe sa i sigurt ndiheni në këmbën e lënduar.
Çfarë quhet lëndim sportiv?
Lëndim sportiv quhet çdo dëmtim që ndodh gjatë stërvitjes ose lojës. Disa ndodhin në një çast: këmba shkel keq pas kërcimit ose muskuli tendoset gjatë sprintit. Të tjerat zhvillohen ngadalë, kur trupi ngarkohet më shumë se ç'mund të përballojë. Në të dy rastet, trajtimi i lëndimeve sportive ka të njëjtin qëllim: që pjesa e lënduar të shërohet mirë dhe sportisti të kthehet jo vetëm pa dhimbje, por edhe më i fortë.
Për ndrydhjen e kyçit të këmbës, udhëzimi klinik i JOSPT (2021) rekomandon që këmba të ngarkohet herët, me mbrojtje të përshtatshme, si dhe ushtrime ekuilibri e forcimi, në vend që të mbahet e palëvizur për një kohë të gjatë. I njëjti parim vlen edhe për shumicën e lëndimeve të muskujve: lëvizja fillon herët, me masë, dhe shtohet hap pas hapi.
Në Active Physiotherapy, trajtimi i lëndimeve sportive nis me disa pyetje të thjeshta: si ndodhi lëndimi, çfarë mund të bëni sot pa dhimbje dhe kur e keni ndeshjen ose garën e radhës.
Kur ju nevojitet trajtimi i lëndimeve sportive me fizioterapi?
Fizioterapia ju ndihmon sidomos nëse e njihni veten në ndonjërën nga këto situata:
Këmba ju është përdredhur nga brenda dhe kyçi është i ënjtur, i nxirë ose ju dhemb kur shkelni
Keni ndier një therje të fortë në pjesën e pasme të kofshës gjatë vrapimit dhe është dashur ta ndërprisni lojën
Ju dhemb në pjesën e brendshme të kofshës, afër zonës inguinale (aty ku kofsha takohet me barkun), kur e gjuani topin ose ndërroni drejtim
Gjatë një nisjeje të shpejtë keni ndier në pulpë sikur dikush ju ka goditur me shkelm, dhe tani çaloni
Dhimbja shfaqet gjatë ose pas stërvitjes dhe çdo javë fillon pak më herët
Ju dhemb përgjatë anës së brendshme të kërcirit pasi i keni shtuar kilometrat e vrapimit
Tendini i Akilit dhemb dhe është i ngurtë në mëngjes ose në minutat e para të vrapimit
Kyçi i këmbës ju përdridhet shpesh dhe nuk ndiheni të sigurt në terren të pabarabartë
Ju kanë thënë të pushoni, por sa herë që riktheheni në fushë, dhimbja shfaqet sërish
Pas një sezoni me lëndime të shpeshta, dëshironi një program parandalimi për veten ose për ekipin
Shkoni menjëherë te mjeku ose në urgjencë nëse pas një goditjeje në kokë shfaqen dhimbje koke që sa vjen e shtohet, të vjella, marramendje, hutim ose humbje e vetëdijes, sepse mund të jetë tronditje e trurit. Kërkoni kontroll mjekësor pa vonesë edhe kur nuk mund të bëni katër hapa me këmbën e lënduar, kur këmba ka ndryshuar dukshëm formë, kur fryhet shumë dhe shpejt, kur një pikë e kockës ju dhemb fort kur e prekni, ose kur këmba mpihet, ftohet apo ndryshon ngjyrë.
Lëndimet sportive që trajtojmë më shpesh
Çdo sport e ngarkon trupin ndryshe, ndaj edhe trajtimi i lëndimeve sportive dallon nga një sportist te tjetri. Për problemet me ligamentet dhe meniskun e gjurit kemi faqe të veçantë për dhimbjen e gjurit, ndërsa lëndimet e shpatullës kanë program më vete.
Ndrydhja e kyçit të këmbës
Ndodh kur shputa kthehet nga brenda dhe ligamentet në anën e jashtme të kyçit tendosen ose këputen pjesërisht. Kush e ka ndrydhur kyçin një herë, ka më shumë gjasa ta ndrydhë sërish, prandaj ushtrimet e ekuilibrit janë pjesë e domosdoshme e rehabilitimit.
Tendosja e muskujve të pasmë të kofshës (hamstring)
Ndodh gjatë sprintit ose kur këmba shtrihet fort përpara, si kur e gjuani topin. Ky lëndim përsëritet lehtë kur sportisti rikthehet në lojë para se muskuli ta ketë rifituar forcën.
Dhimbja inguinale te sportistët
Zakonisht vjen nga muskujt aduktorë, që e tërheqin këmbën nga brenda, dhe nga vendi ku ata ngjiten në kockën e legenit. Haset shpesh te futbollistët dhe zakonisht nis si ngurtësi pas stërvitjes. Mund të vijë edhe nga nyja e ijës ose nga hernia, prandaj ekzaminimi bëhet me kujdes.
Lëndimet nga mbingarkesa
Dhimbja te tendini i Akilit, përgjatë kërcirit apo në thembër vjen zakonisht nga shtimi i shpejtë i kilometrave ose i stërvitjeve. Nuk ka një çast të qartë kur ndodh lëndimi: dhimbja rritet javë pas jave, derisa ju detyron ta ndërprisni stërvitjen.
Si ju ndihmojmë në Active Physiotherapy?
Vlerësimi pas lëndimit
- Si ndodhi lëndimi dhe si ka ndryshuar ënjtja që atëherë
- Teste për ligamentet dhe muskujt, matje e forcës dhe e lëvizjes
- Kontroll për shenja që kërkojnë rëntgen ose mendimin e mjekut
- Shkalla e lëndimit dhe një afat i përafërt për rikthimin
Mbrojtje dhe lëvizje e hershme
- Ecje e hershme, me fashë ose ortezë kur duhet
- Ushtrime të lehta që e mbajnë muskulin në punë pa e shtuar dhimbjen
- Ruajtje e kondicionit me biçikletë ose not
- Udhëzime për ditët e para: sa të ecni dhe çfarë të shmangni
Forcë, shpejtësi dhe rikthim në sport
- Forcim gradual, derisa këmba e lënduar t'i afrohet në forcë asaj të shëndoshë
- Vrapim, kërcime dhe ndërrime drejtimi që shtohen hap pas hapi
- Ushtrime që i ngjajnë sportit tuaj, në sallë ose në fushë
- Testim para rikthimit dhe plan parandalimi për sezonin
Metodat që përdorim te lëndimet sportive:
Fizioterapi sportive me ushtrime
- Ushtrime ekuilibri dhe stabiliteti pas ndrydhjes së kyçit të këmbës
- Forcim i ngadaltë dhe i kontrolluar i muskujve të kofshës dhe të pulpës
- Nisje, ndalime dhe kërcime të shpejta në fazën e fundit
Terapi manuale si mbështetje
- Mobilizim me duar i kyçit të këmbës kur ai mbetet i ngurtë pas ndrydhjes
- Masazh për muskujt e ngurtësuar pas lëndimit
- Fashim funksional (tejp) për mbështetje gjatë kthimit në lojë
- Gjithmonë si plotësim i ushtrimeve, kurrë në vend të tyre
Parandalimi i lëndimeve
- Ngrohje e duhur para stërvitjes dhe ndeshjes
- Ushtrimi nordik për muskujt e pasmë të kofshës (në gjunjë, e ulni trupin ngadalë përpara), i cili sipas meta-analizës së van Dyk dhe kolegëve (2019) e përgjysmon afërsisht numrin e këtyre lëndimeve
- Planifikim i ngarkesës javore bashkë me trajnerin
- Shtim i kujdesshëm i stërvitjes pas pushimit veror ose dimëror
Pse pacientët me lëndime sportive na zgjedhin?
E kuptojmë kalendarin e sportistit
E dimë sa e rëndësishme është ndeshja e radhës. Plani e merr parasysh atë, por nuk e rrezikon shërimin për hir të një loje të vetme.
Teste që tregojnë kur jeni gati
Krahasojmë këmbën e lënduar me të shëndoshën në forcë, kërcim dhe shpejtësi. Konsensusi i Bernës (2016) e përshkruan rikthimin në sport si proces me faza, ku sportisti, fizioterapisti dhe trajneri vendosin së bashku.
Komunikim me trajnerin dhe mjekun
Me pëlqimin tuaj, i tregojmë trajnerit çfarë mund të bëni në stërvitje. Kur lëndimi kërkon ekografi, rezonancë ose mendimin e ortopedit, ju drejtojmë te mjeku pa humbur kohë.
Vlerësim i hershëm pas lëndimit
Sa më shpejt ta kontrolloni lëndimin, aq më herët e dini çfarë mund të bëni. Për fizioterapi sportive në klinikën tonë, caktoni terminin këtu ose na telefononi në +383 48 570 220.
Mësoni ta mbroni trupin vetë
Nga ne merrni një rutinë të shkurtër ngrohjeje dhe forcimi, të cilën e vazhdoni gjatë gjithë sezonit, që i njëjti lëndim të mos përsëritet.
Pyetje të Shpeshta
Shërbime të Ngjashme
Dhimbja e gjurit
Lëndim i ligamentit, i meniskut apo dhimbje nën kapakun e gjurit pas kërcimeve? Vlerësim dhe rehabilitim i gjurit, edhe pas operacionit.
Mëso më shumë
Nervi shiatik
Jo çdo dhimbje në pjesën e pasme të kofshës vjen nga muskuli. Kur zbret poshtë këmbës dhe shoqërohet me mpirje, shkaku mund të jetë nervi.
Mëso më shumë
Dhimbja e shpinës
Rrotullimet, ngritjet dhe kërcimet e ngarkojnë edhe mesin. Ushtrime për sportistët me dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës.
Mëso më shumë