Dhimbja e shpatullës: trajtimi me fizioterapi
Ju dhemb shpatulla kur e ngrini krahun, kur vishni xhaketën apo kur flini mbi atë anë? Blend Bytyqi e ekzaminon nyjën, gjen shkakun e dhimbjes dhe ju jep ushtrime që krahu ta rifitojë lëvizjen dhe forcën.
Ekzaminim i nyjës dhe i qafës
Kontrollojmë lëvizjen, forcën dhe tendinat, si dhe qafën, që të sigurohemi se dhimbja vjen vërtet nga shpatulla.
Forcë për muskujt e vegjël
Muskujt e manshetës rotatore dhe ata rreth skapulës, kockës së sheshtë në shpinë, e mbajnë kokën e kockës së krahut në vend. Kur forcohen, krahu ngrihet më lehtë.
Krahu mbi kokë, pa frikë
Synojmë t'jua kthejmë lëvizjet që ju duhen çdo ditë: krehjen e flokëve, varjen e rrobave dhe vendosjen e sendeve në raftin e lartë.
Pse shpatulla dhemb kaq shpesh?
Shpatulla është nyja më e lëvizshme e trupit. Koka e rrumbullakët e kockës së krahut (humerusi) qëndron në një gropëz të cekët të skapulës, kockës së sheshtë në pjesën e sipërme të shpinës. Falë kësaj, dora arrin mbi kokë dhe pas shpine, por nyja varet shumë nga muskujt. Katër muskuj të vegjël, që bashkë quhen mansheta rotatore, e mbështjellin kokën e humerusit dhe e mbajnë në vend sa herë që e ngrini krahun. Mbi ta gjendet bursa, një qeskë e hollë me lëng që e zvogëlon fërkimin nën akromion, kockën që e ndieni në majë të shpatullës.
Kur dhimbja nis pa ndonjë rënie apo goditje, zakonisht problemi është te tendinat e manshetës rotatore. Udhëzimet e JOSPT (2025) për tendinopatinë e manshetës rotatore, pra problemet e tendinave, përfshirë edhe çarjet e pjesshme, e vendosin ushtrimin terapeutik në qendër të trajtimit pa operacion.
Shumë pacientë vijnë për fizioterapi për dhimbje shpatulle vetëm pasi kanë kaluar javë të tëra me qetësues dhe pushim. Te ne, seanca e parë fillon me dy pyetje: cila lëvizje ju shkakton dhimbje dhe sa mund ta përdorni krahun gjatë ditës, pa ju zgjuar pastaj dhimbja natën.
Kur ju nevojitet fizioterapi për dhimbje shpatulle?
Dhimbja e shpatullës zakonisht shfaqet në disa forma tipike. Shikoni nëse ndonjë nga këto përshkrime ju përshtatet:
Dhimbje në anën e jashtme të krahut, pak poshtë majës së shpatullës, kur e ngrini krahun anash
Dhimbje që shtohet natën, sidomos kur shtriheni mbi shpatullën që ju dhemb
Vështirësi për ta futur krahun në mëngë, për t'i krehur flokët apo për ta çuar dorën pas shpine
Dhimbje vetëm në një pjesë të lëvizjes kur e ngrini krahun, e cila qetësohet kur krahu ngrihet më lart ose ulet
Krahu ndihet i dobët kur mbani diçka larg trupit, si një tenxhere ose një çantë e rëndë
Ndjesi se shpatulla rrëshqet ose del pak nga vendi kur gjuani topin a bëni lëvizje mbi kokë
Dhimbje që nisi pas orësh pune me krahët lart, si lyerja e mureve, montimi i pajisjeve apo larja e dritareve
Dhimbje që nis te qafa dhe zbret deri në dorë me mpirje ose ndjesi gjilpërash. Ky rast zakonisht lidhet me dhimbjen e qafës dhe vlerësohet ndryshe
Thirrni urgjencën menjëherë nëse dhimbja në shpatullën e majtë vjen bashkë me shtrëngim në gjoks, mungesë ajri, djersitje ose të përziera, sepse mund të jetë problem me zemrën. Shkoni te mjeku pa vonesë nëse pas një rënieje shpatulla ka ndryshuar formë, nëse papritur humbni forcën dhe nuk mund ta ngrini krahun, ose nëse shpatulla është e nxehtë, e kuqe dhe e ënjtur, ndërsa keni temperaturë. Edhe dhimbjen e vazhdueshme, që nuk qetësohet në asnjë pozicion dhe vjen bashkë me rënie në peshë pa arsye, duhet ta kontrollojë së pari mjeku.
Shkaqet më të shpeshta të dhimbjes së shpatullës
Mënyra si ka nisur dhimbja na tregon shumë: a ka nisur ngadalë, pas javësh pune me krahët lart, apo papritur, pas një rënieje mbi krah ose një lëvizjeje të fortë në sport.
Dëmtimi i manshetës rotatore
Këtu hyn acarimi i tendinave nga mbingarkesa, që shpesh quhet tendiniti i shpatullës, por edhe çarjet e pjesshme ose të plota. Pas të dyzetave tendinat ndryshojnë natyrshëm me moshën, prandaj një çarje që shihet në ekografi nuk është gjithmonë shkaku i dhimbjes.
Sindroma e ngecjes (impingement)
Dhimbje në pjesën e sipërme të shpatullës kur e ngrini krahun përpara ose anash. Bursiti i shpatullës, pra acarimi i qeskës me lëng, shpesh e shoqëron këtë problem. Në studimin CSAW (The Lancet, 2018), operacioni që e zgjeron hapësirën nën akromion nuk dha rezultate më të mira se artroskopia pa këtë ndërhyrje.
Paqëndrueshmëria e shpatullës
Te të rinjtë dhe te sportistët që gjuajnë topin ose notojnë, koka e humerusit lëviz në gropëz më shumë se ç'duhet. Ndonjëherë kjo ndodh pas daljes së plotë nga vendi (luksacionit), e ndonjëherë pa asnjë lëndim, te njerëzit me nyje natyrshëm shumë elastike.
Shpatulla e ngrirë
Kapsula, mbështjellësi i nyjës, trashet dhe tkurret, prandaj krahu humb gradualisht lëvizjen në të gjitha drejtimet, edhe kur dikush tjetër përpiqet t'jua ngrejë. Shfaqet sidomos në moshën 40 deri 60 vjeç dhe te njerëzit me diabet, dhe trajtohet me plan të veçantë sipas fazës.
Si ju ndihmojmë në Active Physiotherapy?
Ekzaminimi i shpatullës
- Pyetje se si nisi dhimbja, si flini dhe çfarë pune bëni me krahët
- Krahasim i lëvizjes që bëni vetë me lëvizjen kur ne jua ngremë krahun
- Testim i forcës gjatë rrotullimit të krahut dhe i tendinave të manshetës rotatore
- Kontroll i qafës dhe dërgim te mjeku nëse dyshojmë për çarje të plotë ose frakturë
Lehtësimi i dhimbjes
- Përshtatje e përkohshme e punëve mbi kokë dhe e peshave në palestër
- Ushtrime ku muskuli punon pa e lëvizur nyjën, që të mos dobësohet
- Terapi manuale kur nyja është e ngurtë dhe muskujt përreth të tendosur
- Pozicione të përshtatshme për gjumë, me jastëk nën krah
Forcë dhe rikthim në punë e sport
- Forcim gradual i manshetës rotatore dhe i muskujve rreth skapulës
- Ushtrime me llastik dhe pesha, deri te lëvizjet mbi kokë
- Përgatitje e veçantë për gjuajtjen e topit, notin, palestrën ose punën fizike
- Rehabilitim pas operacionit të shpatullës, sipas udhëzimeve të kirurgut
Çfarë përfshin trajtimi i shpatullës:
Ushtrime për shpatullën
- Program i ndërtuar sipas diagnozës, moshës dhe punës që bëni
- Pesha dhe numri i përsëritjeve rriten ngadalë, nga java në javë
- Ushtrime për skapulën, sepse ajo është baza mbi të cilën lëviz krahu
Terapi manuale për shpatullën
- Lëvizje e nyjës me duart e fizioterapistit kur krahu nuk arrin lart ose pas shpine
- Trajtim i muskujve të gjoksit, të qafës dhe të pjesës së pasme të shpatullës
- Përdoret si ndihmë për ushtrimet, jo në vend të tyre
Këshilla për jetën e përditshme
- Ju shpjegojmë qartë çfarë po ndodh në shpatull dhe sa zgjat zakonisht shërimi
- Si ta organizoni punën mbi kokë, në kompjuter apo me pesha
- Sa dhimbje është në rregull gjatë ushtrimeve dhe kur duhet të ndaleni
Pse pacientët me dhimbje shpatulle na zgjedhin?
Dallojmë shpatullën nga qafa
Dhimbja në krah nuk vjen gjithmonë nga nyja e shpatullës. Me disa teste të thjeshta shohim nëse dhimbja shfaqet kur lëvizni qafën, që trajtimi të nisë aty ku duhet.
Program që e bëni edhe në shtëpi
Shpatulla përmirësohet me punë të rregullt, jo vetëm me seancat në klinikë. Ju japim disa ushtrime të thjeshta me llastik dhe i përshtatim në çdo takim, sipas përparimit tuaj.
Kthim në sport dhe në punë fizike
Për volejbollistët, notarët dhe ata që ngrenë pesha, rikthimin në sport e planifikojmë me teste të forcës. Për ata që lyejnë mure, mekanikët apo punëtorët e ndërtimit, synimi është që të durojnë orë të tëra punë me krahët lart.
Ju drejtojmë te mjeku kur duhet
Kur dyshojmë për çarje të plotë të tendinit, frakturë ose problem tjetër që kërkon ekografi a mendimin e ortopedit, jua themi hapur dhe ju dërgojmë te specialisti i duhur. Nëse keni nevojë për fizioterapi për dhimbje shpatulle, caktoni termin këtu ose na telefononi në +383 48 570 220.
Pyetje të Shpeshta
Shërbime të Ngjashme
Dhimbja e qafës
Dhimbja nis te qafa dhe zbret në krah me mpirje ose ndjesi gjilpërash? Atëherë trajtohet si problem i qafës, jo i nyjës së shpatullës.
Mëso më shumë
Dhimbja kronike
Shpatulla nuk ju lë rehat me muaj dhe asnjë trajtim nuk ka dhënë rezultat të qëndrueshëm? Mësoni si trajtohet dhimbja që nuk largohet.
Mëso më shumë
Dhimbja e gjurit
Keni probleme edhe me gjurin? Artroza, menisku dhe ligamentet trajtohen me plan të veçantë ushtrimesh.
Mëso më shumë